تبلیغات
انجمن مردم‏شناسی دانشگاه آزاد - گفتگو با آقای دكتر فربد - عضو هیات علمی دانشگاه آزاد تهران مركز
انجمن مردم‏شناسی دانشگاه آزاد
( واحد تهران مرکز)

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

گفتگو با آقای دكتر فربد - عضو هیات علمی دانشگاه آزاد تهران مركز

مصاحبه با جناب آقای دکتر فربد – اردیبهشت 89 - تنظیم: پیام خادم‏‏ صبا

                                      
                                

بیوگرافی:

    ایشان در سال 1319 در یك خانواده روحانی در شهرستان بروجرد متولد شدند.تحصیلات ابتدایی را در همین شهر گذرانیدند و در سال 1343 از دانشسرای تهران در رشته‏ی جغرافیا فارغ التحصیل شدند.  درجه‏ی فوق لیسانس "علوم اجتماعی" را از موسسه‏ی تحقیقات علوم اجتماعی دانشگاه تهران در سال 1346 و مدرك دكترای "جامعه شناسی فرهنگی" را از دانشگاه یونا (هندوستان) در سال 1360(19980) دریافت كرده اند.
    از سال 1367 تاكنون به صورت پاره‏وقت و تمام‏وقت با دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مركز همكاری می‏نمایند.

تالیفات:

1- مبانی انسان‏شناسی  -  ( با بیش از 5 مرتبه تجدبد چاپ ) – كتاب درسی دانشگاه‏های كشور در سطوح كارشناسی و كارشناسی ارشد
2- خانواده و نظام خویشاوندی – مورد استفاده‏ی عموم دانشجویان دانشگاه‏های كشور
3- مقالات و تحقیقات مرتبط با حوزه انسان‏شناسی و جامعه‏شناسی
4- همكاری پ‍ژوهشی در حوزه فرهنگ‏شناسی و سرمایه‏ی اجتماعی با مهندسین مشاور كه در برنامه‏ریزی‏های اجتماعی و اقتصادی شركت دارند.


سوابق تدریس:
1- از سال  1337 كه  به عنوان آموزگار دبستان‏های شهرستان بروجرد استخدام شده و تاكنون كه به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت دارند به تدریس و پژوهش مشغولند. به دیگر سخن ایشان بیش از نیم قرن سابقه‏ی تدریس و پ‍ژوهش در كارنامه‏ی خود دارند.

***

 

   وقتی از ایشان تقاضای مصاحبه كردم با خوشرویی پذیرفتند، اما تاكید كردند كه چون مصاحبه از طرف انجمن انجام می‏شود، صرفا برای حمایت از این انجمن نوپا و همراهی با ایده‏های ما، این پیشنهاد را می‏پذیرند وگرنه تقاضاهای دیگر رانمی‏پذیرند و چندان اهل مصاحبه نیستند.

   روز مقرر، راس ساعت آنجا بودم و منتظر ماندم تا كلاس تعطیل شود. وقتی مرا دیدند گفتند " دعا می‏كردم قرار را فراموش كرده باشی چون امروز به خاطر كسالت همسرم می‏خواستم زودتر به خانه بروم" . طبیعتا بدون هیچ ناراحتی‏ای آماده برگشتن بودم و گفتم كه قرار مصاحبه را برای روزی بعد موكول می‏كنیم اما انگار حس مسوولیت و تعهد عمل به وعده و قرار باعث شد كه نگذارند من بروم و نهایتا در فضایی آرامش‏بخش و با حوصله‏ی فراوانی كه به خرج دادند این گفتگو انجام شد.

 

برای خواندن متن گفتگو روی ادامه مطلب كلیك نمایید

 

 

س- از نظر شما  مرز میان جامعه شناسی، مردم شناسی و انسان شناسی کجاست؟

         در حال حاضر مرز مشخصی بین انسان‏شناسی و جامعه‏شناسی وجود ندارد. زمانی می‏گفتند كه این دو از هم جدا هستند. اما این عقیده مربوط به وقتی بود  كه مطالعات انسان‏شناسی اختصاص به جوامع ابتدایی داشت. اما امروزه كه مطالعات انسان شناسی وارد جوامع پیچیده هم شده‏است، دیگر چنین تفکیکی موضوعیت ندارد. امروز همان عناوینی كه در طبقه بندی اقسام جامعه‏شناسی داریم، حتی گسترده تر، در طبقه‏بندی انواع موضوعات انسان‏شناسی(به خصوص در انسان شناسی فرهنگی – اجتماعی) وجود دارد. مثلا انسان‏شناسی شهری، انسان‏شناسی عشایری، انسان‏شناسی دین، انسان شناسی هنر، انسان شناسی سیاسی، انسان شناسی خانواده، انسان‏شناسی فمینیستی و...  تفاوت فقط در روش و رویكرد محقق است.

         به عنوان مهم‏ترین تفاوت می‏توان گفت: در جامعه‏شناسی، استفاده از روش‌های پوزیتیویستی تا حدودی در جهت تایید یا رد فرضیه‏ای كه داده‏ایم، قابل انجام است، اما در انسان‏شناسی بیشتر روش‏های كیفی مد نظر است. البته در جریان تحقیق و در طی پروسه‌ی پژوهش ممكن است فرضیه‌ی ما هم  تغییر کند و متوجه شویم فرضیه ما با واقعیات مطابقت ندارد و آن را و یا حتی روش تحقیق را عوض كنیم.امروزه روش تحلیل كیفی در جامعه‏شناسی  نیز بسیار مورد استفاده قرار می‏گیرد و نشان می‏دهد استفاده از رویكرد پوزتیویستی در جامعه‏شناسی چندان هم موثر نمی‏باشد. اما در انسان شناسی ما رویکرد پوزیتیویستی نداریم.

      تفاوت دیگر ، مدت زمان مطالعات در این دو رشته است. مدت زمان مطالعه در جامعه‏شناسی خیلی كوتاه‏تر و محدودتر از حوزه‏ی مردم‏شناسی است. مطالعات مردم‏شناسی به مدت زمانی طولانی احتیاج دارد، مشاركت می‏خواهد، زندگی در میان مردم و ورود به میدان تحقیق را می‏طلبد، ولی در حوزه‌ی جامعه‏شناسی با تنظیم پرسش‏های مناسب و با استفاده از روش‏های صحیح و علمی تحقیق،ممکن است نیازی به زندگی در میان مردم نداشته‏باشیم و اطلاعات را از طریق مصاحبه یا پرسش‏نامه  و مطالعات اسنادی به دست آوریم و آنها را تجزیه و تحلیل كنیم. البته همین ابزارها هم می‏توانند در حوزه‏ی انسان‏شناسی مورد استفاده قرار بگیرند ولی دقت آنها به اندازه دقتشان در جامعه‏شناسی نیست چراكه تحقیق در انسان‏شناسی عمدتا كیفی است و كمتر با عدد و رقم سر و كار داریم. ولی در پاره‏ای از موارد ضرورت ایجاب می‏كند از عدد و رقم هم استفاده كنیم. محقق مختار است و نمی‏توانیم او را مجبور كنیم كه از یك روش خاص استفاده كند، از مجموعه‌ی روش‌های همه‌ی شاخه های علوم انسانی می توان استفاده كرد به شرط این كه دقیق و صحیح و منطبق بر اصول باشد.

        این كه بخواهید مرز مشخصی بین مردم‏شناسی و جامعه‏شناسی ایجاد کنید اشتباه است. این دو حوزه‏ی مطالعاتی بسیار به هم نزدیك است. برای مثال، ماكس وبر،  مطالعات عظیمی درباره‏ی فرهنگ دارد یا همینطور، یا دورکیم كه هم جامعه‏شناس است هم مردم‏شناس. تحقیق بزرگ او  درباره حیات دینی نزد جوامع ابتدایی، كاملا در حوزه انسان‏شناسی دینی است. ولی این بدان معنا نیست كه جامعه شناسان حق ندارند از آن استفاده كنند.

    پدیده‏های فرهنگی در تشكیل اجتماعات تاثیرگذار هستند. فرهنگ و جامعه با هم ارتباط متقابل دارند؛ یعنی فرهنگ و نماد به وجود می‏آید و جمع را به وجود می‏آورد، جمع كه به وجود آمد فرهنگ خود را ایجاد می‏كند. این دو در كنار یكدیگر قرار دارند. جامعه بدون فرهنگ وجود ندارد، فرهنگ هم بدون جمع امكان پذیر نیست. بنابر این اگر بگوئیم جدا هستند دور باطلی را طی می‏كنیم.

س: پرسشی كه معمولا برای دانشجویان در انجام مطالعات انسان‏شناسی مطرح است، این است كه آیا استفاده از روش‏های پوزیتیویستی در انسان‏شناسی امكان‏پذیر نیست، به بیانی دیگر آیا همیشه باید از روش‏های توصیفی استفاده نمود یا برای تحلیل اطلاعات خود و اثبات فرضیه‏ای می‏توان از آمارها و محاسبات نیز سود جست ؟   

    ج: در انسان‏شناسی به دنبال رد یا تائید هیچ نقطه نظر خاصی نیستیم. و اصولا اجازه نداریم كه بخواهیم با فرضیات خود ارزش‏گذاری كنیم. ما بررسی می‏كنیم ببینیم مردم چگونه زندگی می‏كنند، قانون‏مندی‏های این شیوه‌ی زندگی كه مردم به آن پایبندند كدام است. بنابراین بحث اثبات یا رد مطرح نیست.

    در انسان شناسی ما فرضیه نمی‏دهیم. در ذهن محقق، پرسشِ پژوهش وجود دارد و به دنبال جوابگویی به پرسش‌های خود است بنابراین  به دنبال این نیست كه بگوید چیزی درست است یا غلط.

    شما از مدل استقرایی به رابطه‌ی میان پدیده‌ها پی می‏برید و خودتان استنباط می‏كنید. در مدل پوزتیویستی شما به دنبال این هستید كه چیزی را مطلق كنید یعنی ممكن است در مدل پوزتیویستی، مطلق انگاری حاكم باشد، ولی در مطالعات انسان‏شناسی مطلق‏انگاری وجود ندارد. دلیل آن هم روشن است، برای اینكه ساختار جامعه ثابت نیست. اصول ثابت است، اما الگوهای رفتاری كه به مدد آنها اصول را اجرا می‏كنیم پایدار و ثابت نیستند.

    برای رسیدن به هدف، در هر زمانی روش خاصی را انتخاب می‏كنیم. بنابر این در بعد انسان‏شناسی به اعتقاد من اثبات‏گرایی و پوزتیویسم مفهومی ندارد. چراكه خیلی از باورها و الگوهای رفتاری و آئین‏ها هستند كه اگر بخواهیم آنها را با عقل و خرد بسنجیم با عقل و خرد سازگاری ندارند اما كاركرد دارند، کارکرد روانی، اجتماعی، اقتصادی و گاه پالایش روانی دارند.

     به عنوان مثال "گریستن در عزاداری". هیچ منطق و خردی گریستن در عزاداری را تایید نمی‏كند اما نفس عمل گریستن موجب می‏شود فشار اندوه سبک شود. اصطلاحا به آن "کاتارسیس" گفته می‏شود به معنای پالایش روانی. اگر از چنین كسی بپرسید چرا گریه می كنی؟ می‏گوید: چرا ندارد؛ برای این كه متاثر شده‏ام و تحت تاثیر فقدان یك شخص یا یك حادثه قرار گرفته‏ام.

    در مثالی دیگر یك زلزله در یك كشور دورافتاده رخ می دهد و ما اصلا آنها را نمی‏شناسیم. ولی وقتی در تصاویر می‏بینیم كه مادری با چه اندوهی جنازه‏ی فرزندش را از زیر آوار بیرون می‏كشد هم‏زمان با او بی‏اختیار شروع به گریه كردن می‏كنیم. این گریه بار عقلایی ندارد، بار عاطفی دارد، بار درونی دارد.

    به این دلیل است كه در حوزه‌ی مطالعات فرهنگی، نه قانون بازدارنده است؛ و نه نگرش‏های پوزتیویستی اثبات‏كننده یا ردكننده هستند.

   در حوزه‏ی مطالعات فرهنگی باید كشف رابطه‏ی بین عوامل تشكیل دهنده‌ی آن مجموعه را در نظر داشته باشیم ؛ منظور، كشف رابطه است و نه به معنی تایید یا رد. مثلا كشف كنیم رابطه‌ی بین مقدار ریزش باران و دعای باران چیست. می‏بینیم كه در اكثر مناطقی كه خشكسالی دارند _یعنی میانگین بارندگی زیر 100 میلیمتر است_ مراسم باران‏خواهی وجود دارد پس بین باران‏خواهی و كمبود باران رابطه وجود دارد. این می‏شود یك نظریه اما به معنی اثبات یا رد یا ارزش‏گذاری بر این  پدیده نیست. عكس آن هم در مناطق پرباران هست، در مناطق پرباران دعای باران‏خواهی وجود ندارد؛ اما آئین‏های دیگری وجود دارد كه خودشان می‏گویند جادوی باران. یعنی آیین‏هایی كه ریزش باران را متوقف كند و تحت كنترل داشته باشد. به طور معمول جادو برای دفع شر است و دعا برای جلب رحمت. این اعمال برآورنده‏‏ی یک نیاز است. در واقع با انجام این آئین‏ها ما امنیت خاطر پیدا می‏كنیم؛ از این‏كه با این دعا به باران می‏رسیم و یا با این آیین، شر باران و سیل را دفع می‏کنیم.

   س:  در مطالعات میدانی كه وی‍ژگی تحقیقات انسان‏شناسی است و شما بر لزومِ نداشتن پیش فرض‏های ذهنی در این نوع تحقیق تاكید نمودید فرایند شكل گیری یك نظریه به صورت كلی به چه شكل در می‏آید؟   

      ج: معمولا وقتی محقق انسان‏شناس می‏خواهد تحقیقی انجام بدهد، به شكلی اجمالی با زمین تحقیق آشناست یا اطلاعاتی دارد، یا خودش قبلا رفته است، یا از کسی پرسیده و یا از اسناد و مدارك مرتبط استفاده كرده‏است و نهایتا یك زمینه‏ی ذهنی راجع به آن منطقه دارد و در نتیجه، توان این را خواهدداشت كه پیش‏زمینه‏ها یا سوالات مقدماتی برای انجام آن پژوهش را در ذهنش طبقه‏بندی كند و بعد وارد میدان شود و بر اساس داده‏های میدانی و مشاهدات عمیق و مشاركتی می‏تواند به وجود ارتباط بین پدیده‏ها و یا به كشف دلایل ایجاد اعمال و رفتار انسانی و به طور كلی به نظریاتی در باب فرهنگ در جوامع مختلف دست پیدا كند.

 اما همه‌ی صاحبنظران درباره‏ی یك موضوع تحقیق از یك دیدگاه برخوردار نیستند. هر پژوهشگر  با روش و رویكرد خاص خودش مطالعاتش را به انجام می‏رساند.و معلوم نیست شخص دیگری كه می‏خواهد آنجا مطالعه كند از همان رویكرد تبعیت كند یا آن رویكرد را قبول داشته‏باشد. و اینكه می‏گوئیم حضور در زمین تحقیق و استفاده از شیوه‌ی مشاركت بهترین راه است برای این است كه بتوانیم پرسش‌های تنظیم‏شده‏مان را تصحیح یا بازسازی كنیم تا متناسب با  آن منطقه باشد در عین این‏كه نشان‏دهنده‏ی رویكرد و زاویه‏ی نگاه خاص ما نیز هست.

به همین دلیل است كه انسان‏شناسان می‏گویند؛ در علوم اجتماعی اگر بخواهیم از یك روش خاص واثبات شده استفاده كنیم ممكن است به بن بست بخوریم.

    س:به عنوان یكی از پیش‏كسوتان انسان‏شناسی فرهنگی در ایران، برای علاقمندان این رشته چه توصیه هایی دارید؟

      ج:انسان‏شناسی یكی از گسترده‏ترین شاخه‏های علوم انسانی است. علتش این است كه قلمرو آن محدود نیست، از پیدایش انسان بر روی كره زمین و اولین اجتماعات بشری ،موضوع مطالعات انسان‏شناسی است تا پیچیده‏ترین جوامع امروزی. بنابر این باور دارم كسی كه می‌خواهد وارد حوزه انسان‏شناسی بشود باید تاریخ و باستان‏شناسی بداند . اگر اطلاعات عمومی (و نه در حد یك متخصص) درباره تاریخ و باستان‏شناسی داشته‏باشد و وارد حوزه‏ی مطالعات انسان‏شناسی بشود می‏تواند با این علم ارتباط برقرار كند و جلو برود؛ اما اگر نداشته‏باشد دچار مشکل می‏شود.

      بستر اولیه‌ی انسان‏شناسی، باستان‏شناسی و تاریخ است. به همین دلیل اگر استاد یا دانشجوی انسان شناسی بخواهد بر تمام ابعاد این علم احاطه و تسلط داشته‏باشد باید تاریخ و باستان‏شناسی بداند. نه تنها در انسان‏شناسی، بلكه در سیاست و اقتصاد و جامعه‏شناسی هم آگاهی از تاریخ و باستان‏شناسی ضروریست. بزرگترین مشكل ما در دانشگاه‏ها این است كه دانشجویانی كه وارد حوزه علوم انسانی می‏شوند درك درستی از حوزه‏ی انسان‏شناسی ندارند. اكثریتشان نه تاریخ ایران و نه تاریخ جهان را نمی‏دانند. در نتیجه وقتی شواهدی را از قانون‏مندی‏های تاریخی مطرح می‏كنیم دانشجو سوال می‏كند این را از كجا آوردید؟ بعد باید حوادث تاریخی را بیان كنیم و بگوئیم این قانون و این پدیده، نتیجه‌ی این تحولات تاریخی است . در نتیجه باید موضوع درس را رها كنیم  و تنها به بیان این مطلب بپردازیم که زمان اجازه نمی‏دهد.  نیاز نیست متخصص علم تاریخ باشیم، ولی باید اطلاعات تاریخی داشته باشیم و یا بدانیم كه علم باستان‏شناسی در پروسه‌ی پیدایش فرهنگ بشر، چه حرف‏هایی دارد. مجموعه‌ی این آگاهی‏ها به ما كمك می‏كند كه قلمرو علم انسان‏شناسی را در حوزه‏های مختلفی كه دارد شناسایی كنیم.

  

س: آیا شما مردم شناسی را علمی بومی می دانید؟

       ج: علم، بومی نیست علم جهانی است اما ما از علم انسان‏شناسی برای مطالعات فرهنگی بومی استفاده می‏كنیم كه خیلی هم ضروریست. یكی از كاربردهای این علم در برنامه‏ریزی‏های  اقتصادی اجتماعی است. باید توجه كنیم كه برنامه ریزی توسعه بدون توجه به زمینه‏های فرهنگی، نظام هنجارها و ارزش‏های جامعه، باورها و اعتقادات مردم، شیوه‏های تولید سنتی، نهادها و سازمان‏های اقتصادی بومی به نتایج مطلوب نمی‏رسد. اگر بخواهیم در برنامه‏ریزی‏های اقتصادی اجتماعی، تكنولوژی متناسب را انتخاب كنیم باید متناسب با ظرفیت‏های فرهنگی‏مان باشد و پیش نیاز اولیه این است كه زمینه‏های فرهنگی‏مان را بشناسیم. اگر زمینه‏های فرهنگی، نهادهای اقتصادی و اجتماعی‏مان را نشناسیم و بعد، الگو سازی كنیم این الگو جواب نخواهد داد و مردم در برابر آن مقاومت می‏كنند چراكه آن‏چیزی كه امروز مردم دارند ریشه‏‏ای چندهزار ساله دارد ولی برنامه‌ی ما مال امروز است و با این برنامه‌ی یکروزه نمی‏توانیم تغییر ایجاد كنیم. اگر قرار است تغییری ایجاد شود باید تغییر را به مدد خود مردم در جامعه ایجاد كنیم برنامه باید اطلاعاتش را از بطن فرهنگ مردم بگیرد و لازمه‏اش كار مردم‏شناسی فرهنگی است . از این طریق می‏توانیم علم مردم‏شناسی را در برنامه‏ریزی توسعه، بومی‏سازی كنیم.

       یكی از مشكلات ما در سده‌ی اخیر، این بوده كه گرچه مطالعات زیادی شده و زحمت زیادی كشیده شده، اما وقتی خواسته‏اند این مطالعات را به برنامه تبدیل كنند غفلت و كوتاهی در این امر سبب شده از مطالعات فرهنگی بومی استفاده‏ی صحیحی نشود و امروز مقلد تلقی شویم و فكر كنیم پایمان را جای پای كشورهای دیگر می‏گذاریم و این یكی از دلایلی است كه برنامه‏ریزی توسعه، در طی دهه‏های اخیر، آن طوری كه انتظار برنامه ریزان بوده جواب نداده است.

Cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 09:14 ق.ظ

Kudos. An abundance of facts.

only now cialis 20 mg cialis 5 mg effetti collateral no prescription cialis cheap cialis canadian drugs cialis taglich tadalafil 10 mg generic cialis at the pharmacy cialis tablets for sale opinioni cialis generico cialis reviews
buy cialis pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:07 ب.ظ

You mentioned this well.
does cialis cause gout cialis official site precios cialis peru get cheap cialis generic cialis at the pharmacy walgreens price for cialis import cialis cialis reviews generic for cialis cialis name brand cheap
buy cheap cialis coupon
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:02 ب.ظ

You made your point.
generic cialis tadalafil click here take cialis cialis tablets order a sample of cialis cialis purchasing cialis generique 5 mg cialis kaufen bankberweisung cialis for sale south africa cialis dosage recommendations generic cialis tadalafil
Cialis 20 mg
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:55 ق.ظ

Seriously many of valuable info!
buy cialis uk no prescription we like it cialis soft gel buy cialis online click now cialis from canada the best site cialis tablets price cialis best cialis sale online cialis 5 effetti collaterali cialis for sale south africa interactions for cialis
cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 05:44 ب.ظ

Nicely put. Thank you.
we choice free trial of cialis cialis for sale cialis therapie cialis daily buying cialis overnight 200 cialis coupon best generic drugs cialis cialis in sconto buying cialis on internet preis cialis 20mg schweiz
Cialis 20 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 06:28 ق.ظ

With thanks, Numerous facts!

buy generic cialis cialis taglich cialis 100mg suppliers cialis 200 dollar savings card ou trouver cialis sur le net cialis generika in deutschland kaufen tadalafilo canadian drugs generic cialis cialis savings card wow cialis 20
Buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 06:27 ب.ظ

Thanks. I value it.
cialis 30 day trial coupon deutschland cialis online effetti del cialis generic for cialis click here take cialis canadian drugs generic cialis enter site natural cialis cialis savings card deutschland cialis online cialis 5 mg
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 06:09 ق.ظ

Regards. Helpful stuff.
the best site cialis tablets cialis dose 30mg look here cialis cheap canada il cialis quanto costa link for you cialis price cialis 20 mg low dose cialis blood pressure side effects for cialis cialis lowest price cilas
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 05:57 ب.ظ

Amazing a good deal of helpful material!
cialis 200 dollar savings card only now cialis 20 mg cialis wir preise cialis 20 mg cut in half wow cialis 20 cialis for sale cilas cialis generico legalidad de comprar cialis cialis 5 mg scheda tecnica
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 05:42 ق.ظ

Regards. I appreciate it.
cialis sans ordonnance purchasing cialis on the internet cialis 20mg cheap cialis cialis rckenschmerzen dose size of cialis cialis online nederland cialis sicuro in linea try it no rx cialis cialis 5mg
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 06:23 ب.ظ

Thank you! Numerous forum posts!

fast cialis online cialis generique cialis billig we recommend cheapest cialis online cialis costo in farmacia cialis fast cialis online enter site very cheap cialis cialis reviews where to buy cialis in ontario
buy tadalafil
جمعه 9 آذر 1397 06:03 ب.ظ

Amazing tips. Many thanks!
cialis 5mg prix generic cialis review uk how to buy cialis online usa non 5 mg cialis generici cialis generique look here cialis cheap canada we choice cialis pfizer india buy cialis online legal cialis generic generic cialis pill online
buy cialis medication
جمعه 9 آذر 1397 06:18 ق.ظ

You actually reported that exceptionally well!
we like it cialis price click here take cialis prezzo cialis a buon mercato cialis without a doctor's prescription cialis online cialis kaufen bankberweisung cialis canada cialis coupons click here take cialis canadian drugs generic cialis
buy cialis online without a prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:00 ب.ظ

You said this terrifically!
generic for cialis cialis free trial legalidad de comprar cialis we choice free trial of cialis generic cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis 5 mg para diabeticos tesco price cialis tadalafil 5mg generic cialis pro
Cialis 20 mg
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:13 ق.ظ

Nicely put. Thank you.
enter site very cheap cialis cialis sicuro in linea cialis 5 mg buy acquistare cialis internet buy cialis online nz cialis for bph canadian discount cialis how does cialis work cialis rezeptfrei sterreich cialis efficacit
buy cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:18 ب.ظ

You actually mentioned it terrifically!
cialis wir preise only now cialis for sale in us compare prices cialis uk cialis manufacturer coupon no prescription cialis cheap buy cialis online legal cialis patentablauf in deutschland viagra cialis levitra cialis price in bangalore cialis 5mg
buy cialis online cheap
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:40 ق.ظ

Many thanks! I appreciate this!
generic cialis levitra compare prices cialis uk generic cialis review uk achat cialis en suisse cialis sans ordonnance generic cialis generic cialis tadalafil wow look it cialis mexico tadalafilo cialis 5 mg schweiz
Buy generic cialis
چهارشنبه 11 مهر 1397 01:05 ق.ظ

Amazing facts. With thanks!
safe dosage for cialis cialis 30 day sample cialis pills boards enter site 20 mg cialis cost india cialis 100mg cost where to buy cialis in ontario are there generic cialis generico cialis mexico buy cialis cialis sale online
Generic cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 12:44 ق.ظ

Thanks a lot. A good amount of stuff!

cialis generika in deutschland kaufen tadalafil tadalafil 20 mg chinese cialis 50 mg cialis dose 30mg cialis for sale cialis 5 mg scheda tecnica where do you buy cialis cialis tablets canadian drugs generic cialis
canadian pharmacies stendra
یکشنبه 1 مهر 1397 04:24 ق.ظ

Cheers. Useful stuff!
northwestpharmacy trusted pharmacy canada northwest pharmacies canadian pharmacy viagra brand canadian discount pharmacies in canada canadian pharmacies without an rx no 1 canadian pharcharmy online drugs for sale pharmacy times Northwest Pharmacy
http://buycialisky.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 01:15 ق.ظ

You've made your point extremely effectively..
how does cialis work prescription doctor cialis generic cialis cialis professional yohimbe generic cialis in vietnam cialis rckenschmerzen cialis 200 dollar savings card how does cialis work generic cialis pro american pharmacy cialis
http://viagravonline.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:14 ب.ظ

With thanks. Quite a lot of facts!

cialis 20 mg effectiveness cialis online deutschland only now cialis 20 mg prices for cialis 50mg cialis in sconto link for you cialis price cialis generic the best site cialis tablets cialis 100mg suppliers cialis price thailand
canadian online pharmacy
چهارشنبه 14 شهریور 1397 08:34 ق.ظ

You revealed that adequately.
canadian rx legitimate canadian mail order pharmacies canadian pharmacies shipping to usa canadianpharmacyusa24h drugstore online canada canada pharmacies online prescriptions canadianpharmacy online pharmacies legitimate canada drugs candida viagra
Buy viagra online
سه شنبه 13 شهریور 1397 11:58 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
buying viagra online from canada where can i buy real viagra online buy viagra india where can i get viagra prescription buying viagra online safe buy viagra generic cheapest generic viagra uk how do i get viagra with a prescription safest place to buy viagra buying viagra
eddrugsgeneric.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:53 ق.ظ

With thanks! A good amount of content.

cialis prices how do cialis pills work cialis en mexico precio cialis generico lilly tadalafilo miglior cialis generico buy brand cialis cheap enter site 20 mg cialis cost generic cialis tadalafil acheter du cialis a geneve
viagravonline.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 06:18 ب.ظ

You actually expressed that terrifically!
cialis prices click here take cialis cost of cialis per pill cialis 5 mg tarif cialis france cialis coupon order a sample of cialis cialis alternative generic cialis 20mg tablets cialis dosage amounts
Buy cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 10:21 ق.ظ

Cheers. Ample information.

cialis tablets cialis 100 mg 30 tablet cialis 20 mg best price cialis patentablauf in deutschland cialis prezzo in linea basso cialis professional yohimbe when can i take another cialis cialis coupons printable costo in farmacia cialis cialis kamagra levitra
Viagra generic
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 02:50 ق.ظ

Thanks a lot, Terrific information!
viagra pharmacy viagra online viagra order cheap online pharmacy uk buy viagra low cost how to buy viagra cheap where do i buy viagra online safely buy viagra online online pharmacy usa what is viagra honest place to buy viagra
Cialis generic
شنبه 4 فروردین 1397 12:58 ب.ظ

Truly lots of great tips!
cialis online napol cialis tadalafil bulk cialis rezeptfrei cialis apotheke cialis 20 mg best price i recommend cialis generico generic cialis at walmart buy cialis online legal wow look it cialis mexico cialis dose 30mg
Buy cialis online
چهارشنبه 1 فروردین 1397 02:48 ق.ظ

Useful write ups. Regards.
cialis en mexico precio generic cialis at the pharmacy cialis pills price each cialis generique 5 mg look here cialis order on line 5 mg cialis coupon printable buy cialis online cheapest buy brand cialis cheap trusted tabled cialis softabs cialis lowest price
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : پیام صبا

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان